LEM, „LALKA”, KSIĄŻKA VS NOWY SERIAL NETFLIXA.

Zaczęty przez Cetarian, Wrzesień 21, 2026, 08:43:33 PM

Poprzedni wątek - Następny wątek

Cetarian

 
LEM, ,,LALKA", KSIĄŻKA VS NOWY SERIAL NETFLIXA.

Najpierw cytat z ,,Tako rzecze Lem" str. 454

,,Czytałem niedawno książkę Tokarczuk o Lalce. To jest nie tylko mowa-trawa, ale również dowód na to, że autorka studiowała psychologię w ubiegłych wiekach. Lalka to piękna książka o miłości, która z Hymnem o Perle ma tyle wspólnego, że Izabela Łęcka mogła nosić sznur pereł. Innych związków nie widzę. Książka ta zirytowała mnie tak, że więcej niż połowy nie uczytałem. Nie wykluczam, że na ostatnich stronach mogły się w niej znaleźć jakiś mądrości, ale wątpię, bo to jest dobre dla dziesięcioletnich dzieci, ale nie dla mnie. Tokarczuk do tego stopnia obraziła mój rozum, że chciałem napisać polemikę, ale uznałem, że gra jest niewarta świeczki, bo musiałbym jej książkę doczytać do końca.
   Będąc w Wiedniu, chyba z dziesięć razy przeczytałem tę powieść Prusa, bo jest w niej wiele wspaniałego mięsa - narracyjnego i psychologicznego. Okupacja rosyjska w Kongresówce jest w Lalce pokazana bardzo cienko, by nie rzec, że zasmarowana szminką. Nie wiadomo wszak, dlaczego Wokulski miał czerwone ręce i jak sobie je odmroził na Syberii. Niejasne jest, nie tylko zresztą z powodów cenzuralnych, w jaki sposób doszedł on do tak wielkiego majątku (na dostawach na pewno nie można się było w czysty sposób takiej fortuny dorobić). Suzin to postać nieprawdopodobna. Przy nim już nawet Geist jest bardziej realistyczny. A mimo to całość jest znakomita, (...)."

*
Serial Netflixa jest adaptacją, w porównaniu do książki wiele elementów zostało zmienionych, i to znacząco.
To absolutnie nie jest zarzut, adaptacja co do zasady może być praktycznie dowolnie odległa od oryginału, ale powinna się kierować jakąś wewnętrzną logiką - jeżeli nie ma być pure-nonsensową komedią, w której facet, w jednej scenie rozjechany walcem, w następnej scenie okazuje się być fabrycznie nowy, nienaruszony.
Ale w takiej adaptacji Wokulskiego powinien zagrać avatar Leslie Nielsena.
Nic w serialu Netflixa nie wskazuje na to, żeby to miała być komedia, bo nie ma tam nic śmiesznego, jest za to nieograniczona ilość nonsensów, z których, w tej części, przez którą przebrnąłem, najbardziej zniesmaczyła mnie licytacja kamienicy Łęckich.

W książce sytuacja wyglądała tak: Łęcki miał około 60 000 rubli długów i kamienicę wartą również około 60 000 rubli. Gdyby nie interwencja Wokulskiego, to Łęcki wyszedłby na zero.
Wokulski, poprzez Szlangbauma, podbił cenę do 90 000 rubli, robiąc Łęckiemu prezent w wysokości 30 000 rubli, na czym jednak nie stracił, bo wkrótce potem sprzedał kamienicę za 100 000 rubli Krzeszowskiej. Jeśli założymy, że pomiędzy kupnem a sprzedażą minęło mniej więcej pół roku, to Wokulski wygenerował na tej transakcji dwadzieścia procent zysku w skali roku.

Natomiast w filmie cena wywoławcza kamienicy to 45 000 rubli, co wskazuje, że szacowana wartość była chyba zbliżona do książkowej, czyli do kwoty 60 000 rubli, po czym w wyniku licytacji, w której biorą udział rozmaici tajemniczy ludzie, Szlangbaum kupuje w imieniu Wokulskiego kamienicę za 155 000 rubli, czyli ponad połowę kwoty, którą Wokulski przywiózł z wojny, po czym Rzecki depeszuje do Wokulskiego ,,Katastrofa".
W dodatku okazuje się, że nawet ta kwota nie pokrywa długów Łęckiego, które były o 20 000 rubli wyższe.   

No, powściągając język, powiem tyle, że tę scenę wykreowali ekonomiczni analfabeci dla innych ekonomicznych analfabetów.
W książce Wokulski poinstruował Szlangbauma, że chce wywindować cenę za kamienicę do 90 000 rubli i tak się stało.
Czy już wtedy wiedział, albo chociaż spodziewał się, że Krzeszowska kupi kamienicę za 100 000 rubli, a on na tej transakcji zarobi 10 000 rubli, tego nie wiemy, a przynajmniej ja nie kojarzę takiej informacji.
Ale w najgorszym wariancie Wokulski zrobiłby Łęckiemu prezent w wysokości 30 000 rubli, czyli 10% tego, co przywiózł z wojny.

W serialu Wokulski najwyraźniej udzielił Szlangbaumowi instrukcji licytowania do skutku, czyli nabycia kamienicy literalnie ,,za wszelką cenę".
Przy czym nie wiadomo, skąd się wzięli ludzie, którzy kamienicę, wartą circa 60 000 rubli, licytowali do wysokości 150 000.
Wiadomo, że żeby przystąpić do licytacji, trzeba było wpłacić wadium.
W książce Szlangbaum mówi, że podstawi jakiś licytantów Żydów i jakiegoś Polaka, któremu jednak ,,nie wolno dawać wadium do ręki".
Zakładając, że wadium wynosiło 10% ceny wywoławczej, żeby licytować, należało wpłacić 4 500 rubli.
A przypomnę, że Wokulski pojechał na wojnę, zabierając całą gotówkę, dorobek dwóch pokoleń Minclów, czyli 30 000 rubli.
I gdyby Szlangbaum nie zaoferował 155 000 rubli, to człowiek, który przed nim zaoferował 150 000 rubli, a potem nie zapłacił tej kwoty, straciłby wadium w wysokości (prawdopodobnie) 4 500 rubli.
Jednak w serialu, który analfabeci ekonomiczni podarowali analfabetom ekonomicznym, jacyś licytanci co chwila dorzucają do ceny po 5 000 rubli, bo mają taki kaprys.
Najwyraźniej nie obawiają się przepadku wadium.
Może w dalszej części serialu wyjaśniono, że arystokraci przekupili Szlangbauma, żeby wykończyć Wokulskiego, ale ja już nie mam siły oglądać dalej.


Q

Cytat: Cetarian w Wrzesień 21, 2026, 08:43:33 PMale ja już nie mam siły oglądać dalej.

Ja nawet nie zacząłem, bo nie wiem jaki jest cel kręcenia trzeciej adaptacji, po dwu mniej-czy-bardziej udanych... ;)
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki

Cetarian

Cytat: Q w Wrzesień 21, 2026, 09:54:33 PM
Cytat: Cetarian w Wrzesień 21, 2026, 08:43:33 PMale ja już nie mam siły oglądać dalej.

Ja nawet nie zacząłem, bo nie wiem jaki jest cel kręcenia trzeciej adaptacji, po dwu mniej-czy-bardziej udanych... ;)

Serial, jak rozumiem, powstał bez budżetowych dotacji, więc nie ma żadnych przeciwwskazań, żeby producent produkował, co chce.
Adaptacja mogłaby być dowolnie odległa od oryginału, ale, żebym ja ją obejrzał w całości i bez refluksu, powinna się (jako minimum) trzymać stosu.

P.S. Ty, jako wielbiciel uniwersamu startreka, gdzie gran sensu przypada na circa dwadzieścia-trzydzieści godzin akcji, w zasadzie powinieneś być zachwycony serialem ...             
[;-)] 


Q

#3
Celnie, celnie ;). I w zasadzie rozumiem Twoje racje (chęć zobaczenia co tym razem zrobiono z uniwersalnym lokalnie ;) klasykiem jest jakby naturalna, poza tym BBC np. ekranizuje te same tytuły co parę dekad, i bywa, że raz za razem wychodzi... choć na powtórkę z "Clavdivsa" ;) się nie odważyło). Ale jeśli widzę na takim IMDB czy Filmwebie oceny nawet niższe, niż nowych "Star Treków" (które zresztą oglądam ze znużeniem, z lojalności nie wobec marki, a fandomu - który dyskusjami o tym jeśli nie żyje, to wegetuje) i teksty mówiące o pulpowej adaptacji (https://www.filmweb.pl/reviews/recenzja-serialu-Lalka-27660), to jakoś mi się odechciewa - co innego gdybym widział uniwersalne uznanie czy zażarte (choćby i stadnie, w ramach plemion politycznych toczone) spory o reinterpretację oryginału (rytualnego "widziałem i się wypowiedziałem" nie liczę, a to że w samiuśkim "NYT" ktoś tam potencjał na nowych "Bridgertonów" zobaczył - https://www.nytimes.com/2026/09/14/arts/television/the-doll-netflix.html - prędzej zniechęca - co innego gdyby na nowego Viscontiego, Wajdę czy Scorsesego). Tak - wspomniane nowe produkcje "ST" w pełni wyczerpują mój zapas sił przeznaczony na obcowanie z dzielami drugiej czy trzeciej jakości.

ps. Co do "ST" - jego klasyczna forma pozwalała na dość gładkie oddzielenie wetkniętych weń mądrości od kiczowatego opakowania (choć nazwalem to i tak raz czy drugi "wyłuskiwaniem diamentów z g***") - co pozwalało mu obrastać, niczym pąklami, pracami naukowymi i ciekawymi tekstami krytycznymi. Dziś zostało głównie opakowanie. Pytanie - zasadniczo retoryczne - co zostało w tej "Lalce" z "Lalki" (nie żebym miał coś przeciw feministycznym odczytaniom, czy wyeksponowaniu tego, na czym się właściwie Stach wzbogacił, zamiast robienia - za Prusem - z Suzina angelicznej wersji Vautrina*).

* Kto wie, wtedy może i z ekonomicznego absurdu dałoby się wyjść (dość sztampową, jak "Barry Lyndon" starą) prawdą psychologiczną - że starego cwaniaka zgubił nagły głód nawrócenia i potrzeba społecznej legitymizacji.
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki

Cetarian


Prymarna dyrektywa, żeby mówić jak najwięcej prawdy, nakazuje mi, aby wyznać, że, moim zdaniem, po ukończeniu szesnastego roku życia wypada się już wstydzić sympatii do startreków, po czym z każdym kolejnym rokiem ten poziom wstydu powinien rosnąć (a kolegę szacuję na circa trzy razy szesnaście ... [;-)])
Oczywiście, istnieją gorsze (w sensie: [jeszcze] mniej chwalebne) sposoby zarabiania pieniędzy niż produkowanie kolejnych startreków, ale jednak ta fabryka cywilizacji, których przedstawiciele różnią się głównie wielkością uszu i stopniem pofalowania czoła jest dość przygnębiająca.

*
,,duch powieści przejął rząd dusz i nakazał rodakom pochylić się nad ważką sprawą: ile właściwie "Lalki" musi być "Lalce", żeby pozostała "Lalką"? Czy też miała prawo się pod nią podszywać?"

Dla mnie oryginalnej Lalki w adaptacji mogłoby być pięć procent albo i trzy, byleby adaptacja trzymała się stosu chociaż jedną ręką. A choćby i dwoma palcami.


Q

#5
Cytat: Cetarian w Wrzesień 22, 2026, 03:44:24 PMPrymarna dyrektywa, żeby mówić jak najwięcej prawdy

Nie żachnę się, bo cenię szczerość :). Zresztą po słów (https://en.wikipedia.org/wiki/Prime_Directive) doborze ("The first duty of every Starfleet officer is to the truth, whether it's scientific truth or historical truth or personal truth! It is the guiding principle on which Starfleet is based. And if you can't find it within yourself to stand up and tell the truth about what happened, you don't deserve to wear that uniform!") jeszcze mógłbym pomyśleć, że też oglądasz, tylko się nie przyznajesz ;).

Cytat: Cetarian w Wrzesień 22, 2026, 03:44:24 PMmoim zdaniem, po ukończeniu szesnastego roku życia wypada się już wstydzić sympatii do startreków, po czym z każdym kolejnym rokiem ten poziom wstydu powinien rosnąć

Cóż, masz po swojej stronie Mistrza, który najwidoczniej się wstydził (choć twardo oglądał do końca ;)). Ja mam Le Guin, która kiedyś pochwałę "TNG" napisała (linkowałem), a i pomniejsze dowody tej sympatii dawała.

Cytat: Cetarian w Wrzesień 22, 2026, 03:44:24 PMDla mnie oryginalnej Lalki w adaptacji mogłoby być pięć procent albo i trzy,

Tylko dlaczego wtedy ma zwać się "Lalką", a nie np. "Misiem"? ;) (Inna rzecz, że dla jednej adaptacji wyjątek uczynię - ale nie bij - dla miliusowego "Conana barbarzyńcy", który z oryginału wziął głównie muskuły ;).)

Cytat: Cetarian w Wrzesień 22, 2026, 03:44:24 PMbyleby adaptacja trzymała się stosu chociaż jedną ręką. A choćby i dwoma palcami.

Temu nie zaprzeczę - że sens jest ważny.

Edit:
Mam słabą wolę. Siegnąłem po tę "Lalkę". Ma pazur (którego zabrakło i 'Bridgertonom" i ugładzonym produkcjom Fellowesa), ma lewicową wrażliwość (więc i współczesną świadomość pewnych spraw, wtedy mogących być przemilczane jako "oczywiste"), ma ładne dekoracje. Tyle dobrego. Poza tym napisana jest tak nonsensownie, że nawet do tej licytacji - która bynajmniej nie największy problem tam stanowi - nie doszedłem. Ot, pulpowy komiks, dla lubiących pulpowe komiksy. Wytrzymałem pół odcinka.
(Aha: Izabela jest znakomita. Kompletnie anachroniczna, sprowadzona do sufrażystki, czy raczej feministki, potrafiącej w dodatku genialnie ogrywać system, ale jakże brawurowa!)
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki

Cetarian

Sądzę, że główną oś fabularną książki Lalka można z dobrym przybliżeniem streścić w następujący sposób:
facet, kupiec, zakochuje się w arystokratce, wyjeżdża na zaplecze wojny, żeby zarobić dużo pieniędzy, co mu się udaje, wraca z tym majątkiem i stara się literalnie wkupić w łaski arystokracji, co mu się nie udaje, bo arystokracja traktuje go generalnie jako kogoś o statusie trochę powyżej lokaja czy stangreta.
W tym sensie zawartość Lalki w Lalce, czyli książki w nowym serialu wynosi co najmniej 80%, a może nawet 90%, bo to ciągle ta sama historia, plus przekleństwa i kilka pseudo-innowacyjnych bzdur.

A że prawa do Lalki wygasły, to tytuł oczywiście mógłby być dowolny.
Akurat Miś jest zajęty, ale mogłyby to na przykład być: ,,Liczne a bolesne rozczarowania i upokorzenia Stanisława W. z powodu [nomen omen] niefortunnego się zakochania."

(Nawiasem mówiąc, pięciorublowy półimperiał ważył 5,85 grama, czyli Wokulski przywiózł z wojny trzysta pięćdziesiąt kilogramów złota.)     

Dlaczego Lalka jest tak popularna, jak jest,
i dlaczego kiepski serial wywołał taką burzę, nie wiem, ale wydaje mi się, że w znacznej części, choć pewnie nie wyłącznie, Lalka jest ciągle aktualna, bo to jest historia nieodwzajemnionej miłości, a takie zdarzały się zapewne co najmniej od czasów wynalezienia rolnictwa i zdarzają się dalej.

Prus w książce określił Łęcką jako kobietę (bardzo) atrakcyjną, albo nawet piękną (nie pamiętam szczegółów).
Tutaj nowy serial odbiega od oryginału jeszcze trochę bardziej niż stary.
W starym serialu niewielką rólkę zagrała Małgorzata Niemen i szkoda, że to jej nie obsadzono w roli Łęckiej.
Być może nie była znakomitą aktorką, ale dużo gorzej niż Braunek by nie zagrała, natomiast fascynacja Wokulskiego stałaby się znacznie bardziej zrozumiała.

Przy okazji dodam, że były to czasy, kiedy zawierano liczne małżeństwa transakcyjne i w szczególności Ewelina Janocka, grana przez Małgorzatę Niemen, wydała się za niejakiego barona Dalskiego, który mógłby być jej dziadkiem.
(W 1977 roku Małgorzata Niemen miała dwadzieścia dwa lata, Jan Ciecierski, grający Dalskiego, siedemdziesiąt osiem.) 

*
Tygodnik Polityka opublikował w bieżącym numerze długi (ca 23.600 znaków ze spacjami) wywiad z Markiem Kondratem, który dla roli Rzeckiego złamał dane sobie samemu przyrzeczenie, że nie będzie już grał w filmach.

https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/2357913,1,marek-kondrat-dla-polityki-w-ogole-tego-powrotu-nie-przewidywalem-lalka-to-takie-polskie.read

JANUSZ WRÓBLEWSKI
Marek Kondrat dla ,,Polityki": W ogóle tego powrotu nie przewidywałem. ,,Lalka"? To takie polskie
22 WRZEŚNIA 2026

W rozmowie Wróblewskiego z Kondratem poruszono wiele tematów, ale zabrakło jednego, jakże aktualnego pytania:

,,Panie Marku, jest pan o siedemnaście lat starszy od swojego teścia i o trzydzieści osiem lat starszy od swojej żony.
Może powinien pan zagrać barona Dalskiego, a Tosia Ewelinę?"
     


Q

#7
Cytat: Cetarian w Wrzesień 25, 2026, 01:01:17 AM,,Liczne a bolesne rozczarowania i upokorzenia Stanisława W. z powodu [nomen omen] niefortunnego się zakochania."

Niefortunne zakochanie jest tu chyba kluczem, bo jednak nie jest tak - choć w tych kategoriach się rzecz często interpretuje, że
Cytat: Cetarian w Wrzesień 25, 2026, 01:01:17 AMarystokracja traktuje go generalnie jako kogoś o statusie trochę powyżej lokaja czy stangreta.

Nie cała arystokracja bowiem (są tam przecież osoby szczerze go lubiące, jak prezesowa Zasławska, a nawet więcej - jak Wąsowska, zresztą kuzynka Izabeli, czy traktujące instrumentalnie, ale jednak z sympatią - jak książę, czy nawet stary Łęcki). Zasadniczo margines tej arystokracji, typu Starskiego i baronowej Krzeszowskiej, a także samej Izabeli (ktorą ostatecznie można zrozumieć, mimo jej oczywistych wad, bo 1. w sumie jest aseksualna - autor wszak sam określił, że "jest fizjologicznie kobietą zimną", 2. ładowana w małżeństwo z rozsądku). No ale to Stasiowi W. wystarcza do załamania się.

Cytat: Cetarian w Wrzesień 25, 2026, 01:01:17 AMwywiad z Markiem Kondratem, który dla roli Rzeckiego złamał dane sobie samemu przyrzeczenie, że nie będzie już grał w filmach.

Gdy o tym filmie mowa... Wizualnie jest wystawny jak "Lampart" czy "Wiek niewinności", sądząc z trailerów, ale pojawiają się głosy, że nudny. I nie zdziwi mnie, jeśli się to potwierdzi, bo są te jego zwiastuny - mimo swej urody - jakieś takie bez wyrazu, z "Quo vadis" Kawalerowicza nieuchwytnie się kojarzą...

ps. Wracając do Netflixa... Jest jeszcze coś, co można im pochwalić:
https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,53662,29964606,lekarka-z-netfliksowskiej-lalki-istniala-naprawde-wykonala.html
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki

Q

Luźna obserwacja z trochę innej beczki... Mówi się - i słusznie - o SF-owym wątku doktora Geista w 'Lalce". A wychwyciliście, że retrospekcje ze sklepu starego Mincla mają coś z realizmu magicznego i jakby antycypują 'Sklepy cynamonowe" Schulza? IMO Has to świetnie na ekran przeniósł...
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki

Cetarian

#9
W ramach, tak to ujmijmy, ćwiczeń z antropologii (kultury?) brnę powoli przez serial Lalka. Brnięcie nie było jednostajne, miałem długą przerwę wyjazdową, aktualnie dotarłem w pobliże końca piątego z sześciu odcinków.
Od premiery minęły dwa miesiące, dyskusja na temat serialu i filmu chyba już albo całkiem wygasła, albo dogasa. Ja głosów w tej dyskusji nie szukałem, ale natrafiałem na pewną ilość, głównie w pierwszych tygodniach po premierze, i w tych znanych mi tekstach/wypowiedziach wobec serialu padał tylko jeden zarzut, taki, że odbiega istotnie od fabuły książki.
Natomiast z zarzutem takim jak mój, czy podobnym, że to, co producenci, reżyser i scenarzysta zrobili, jest absurdalne, się nie spotkałem, a niestety, w mojej ocenie tak jest, i to wrażenie pogłębia się w miarę oglądania.

Moim zdaniem największą winą producentów (ostatecznie to oni odpowiadają za film, zatrudniają scenarzystę i reżysera, itd.), jest to, że zrobili z Wokulskiego:
1/- głupca/kretyna/debila;
2/- przestępcę.

Problem Wokulskiego był taki, że zakochał się w arystokratce i rozumiał, że dla niej ewentualny związek z kupcem to byłby mezalians, ale rozumiał też, że im kandydat na męża jest bogatszy, tym opór przeciwko mezaliansowi mniejszy.
Dlatego wyjechał na zaplecze wojny, żeby zarobić duże pieniądze.
To że w ciągu ośmiu miesięcy (książka), a nawet sześciu miesięcy (taka liczba chyba pada w serialu)  Wokulski pomnożył kapitał z 30 tys. rubli do 300 tys. rubli, to bez wątpienia był ogromny sukces finansowy (tak ogromny, że bardzo mało realistyczny), i to nie był jeden ,,deal życia", że kupił coś za 30 tys. rubli, a sprzedał za 300 tysięcy, tylko ciągle handlował na tym zapleczu frontu, wykonując wiele transakcji, według tych okruchów wiedzy, które posiadamy.
Wcześniej Wokulski ożenił się z wdową po Jasiu Minclu, i (o ile dobrze pamiętam) prowadził sklep przez sześć lat. Może go specjalnie nie rozwinął, ale na pewno nie popsuł interesu. Sklep dawał mu utrzymanie i zapewne generował jakieś nadwyżki.
Nie wiemy, jaką część z tych 30 tys. rubli, które Wokulski zabrał, wyjeżdżając na zaplecze frontu, zarobili jeszcze Minclowie  (ojciec, a potem syn), a ile zarobił sam Wokulski w ciągu tych sześciu lat, ale zapewne część zarobił sam.
Przed wyjazdem miał 30 tys. rubli w gotówce i to nie był kapitał obrotowy, tylko oszczędności, bo zabrał te pieniądze i zostawił Rzeckiego w sklepie bez (tych) pieniędzy, a Rzecki prowadził sklep, najwyraźniej płacił zobowiązania terminowo, i kiedy Wokulski wrócił, to Rzecki (w książce) powiedział, że sklep działa dobrze, sprzedaż trochę się zwiększyła i warto zatrudnić kolejnego subiekta.
Dla uchwycenia pewnych proporcji, przypomnę, że w książce kamienica Łęckich została wyceniona na 60 tys. rubli.
Z pewnością nie była to najdroższa kamienica w Warszawie, ale też autor nie wspominał, żeby to była jakaś ruina, w związku z tym wypada przyjąć, że była przeciętna.
Czyli wolne środki Wokulskiego w chwili wyjazdu, które wynosiły 30 tys. rubli, to była (w przybliżeniu) połowa ceny przeciętnej kamienicy w Warszawie.

Jak pisałem wcześniej, licytacja, w wyniku której Wokulski zapłacił za kamienicę 155 tys. rubli (przy cenie wywoławczej 45 tys. rubli), a nie 90 tys. rubli, które zapłacił w książce, jest kompletnym absurdem, natomiast wracam do tematu finansów Wokulskiego przede wszystkim dlatego, że w drugiej części piątego odcinka (konkretnie od 46 minuty, jakby ktoś chciał zajrzeć) odbywa się rozmowa Wokulskiego z Rzeckim i Rzecki wypowiada następujący tekst:
 
,,Nie mamy jak realnie tego zrobić [kupić Bluszcz].(...) My już nic nie mamy. A ściślej mówiąc ... mamy mniej niż nic [bold mój – C.]. Jeśli za chwilę nie zaczną spływać pieniądze z tych twoich odwiertów ... to już ... ja nawet nie chcę kończyć tego zdania."
 
Takie sytuacje, że ktoś ma więcej zobowiązań niż majątku (,,mniej niż nic") zdarzają się od tysięcy lat.

Postanowienia w sprawach niewypłacalnych dłużników zawierał już Kodeks Hammurabiego.

Tylko że:
Wokulski potrafił liczyć (prowadzić interesy, kupować i sprzedawać z zyskiem) kiedy prowadził sklep, potrafił znakomicie liczyć, kiedy prowadził interesy na zapleczu wojny, a potem wrócił i, pomimo tego, że wiedział, że Łęcka, jeśli wyjdzie za kupca, to tylko za (bardzo) bogatego, zaczął szastać pieniędzmi, jakby chciał zapracować na tytuł ,,utracjusza roku".

Przepłacił dwa i pół raza za kamienicę.

Otworzył nowy sklep, duży i luksusowo wyposażony, pierwszy w Warszawie z oświetleniem elektrycznym. Ile to mogło kosztować? Pół średniej kamienicy, czyli 30 tys. rubli? Trzy czwarte, czyli 45 tys.?
Powiedzmy, że trzy czwarte.
Czyli na kamienicę i sklep wydał 200 tys. rubli.
Ale przywiózł 300 tys.

To gdzie się podziało sto tysięcy rubli?

Eee, to nieważne.
Producenci wiedzieli, że ca 99% widzów należy do dwóch grup: połowa mówi o sobie z dumą ,,Zawsze byłem noga z matmy", a druga połowa też była ,,nogami z matmy", ale ponieważ posiada o pół łuta mózgu więcej (na osobę), to się przynajmniej tą nożnością nie chwali.
Jednak ani jedni ani drudzy nie zauważyli, że sto tysięcy rubli (więcej niż półtorej średniej kamienicy) gdzieś wyparowało.

*
Producenci oferują coś w rodzaju kuchni ,,fusion" w ich autorskim wydaniu: pół na pół makowiec z kaszanką. Tu ciemne ziarenka i tu ciemne ziarenka, na pewno będzie smakowało ... ciemnemu ludowi.
A w tą mieszaninę powtykamy jeszcze kilka śledzi i kawałki kotleta mielonego z zeszłego tygodnia. Ciemny lud wszystko przełknie.

I w ten sposób Łęcki został ,,przedsiębiorcą".

Do spółki z Krzeszowskim kupił jakieś ,,maszyny".
(Co to miało być? Gorzelnia? Tartak? Nieważne, nogi i tak nie zapytają).

Kupili te ,,maszyny", żeby Wokulski miał co podpalić i (jak się domyślam) ostatecznie dobić finansowo Łęckiego.
Tylko że, po spaleniu ,,maszyn" przez Wokulskiego, Łęcki miał kamienicę wartą ca 60 tys. rubli i sto siedemdziesiąt pięć tysięcy rubli długów.

Czyli Łęcki miał ,,Mniej niż nic", sto piętnaście tysięcy rubli ,,ujemnego kapitału", długu nie pokrytego majątkiem.

Pomimo tego, że Wokulski zapłacił za kamienicę sto pięćdziesiąt pięć tysięcy rubli, to i tak nie wystarczyło na pokrycie długów Łęckiego, zostało jeszcze 20 tys. rubli do spłacenia.

Ile wydał Łęcki na te ,,maszyny"?
Nie wiadomo. Załóżmy, że wydatek był ogromny, że ,,maszyny" kosztowały tyle co przeciętna kamienica, czyli 60 tys. rubli.
Łęcki kupił je do spółki z Krzeszowskim, czyli stracił 30 tys. rubli.

Zatem: gdyby Wokulski nie podpalił ,,maszyn", to Łęcki i tak byłby bankrutem, jego długi przewyższałyby majątek o osiemdziesiąt pięć tysięcy rubli – prawie półtorej ceny średniej kamienicy.

To po co był ten pożar?
(Bo pożary są fajne. Nie aż tak fajne jak pościgi samochodowe, ale zdobią.)

*
O ile pamiętam, w książce Łęccy mieli troje służby, lokaja, kucharkę i pokojówkę.
W serialu mają co najmniej dziesięcioro służby.
Krzeszowski nie był bankrutem.
Ale oprócz tego, że Krzeszowski z Łęckim nie ubezpieczyli ,,maszyn", to nie postawili przy nich ani jednego stróża, żeby nie utrudniać Wokulskiemu podpalenia.     

*
Swego czasu pewien kosmita oferował Tarantodze osłabiacz inteligencji. Takie urządzenie bardzo by się przydało do oglądania serialu, ale, niestety, na Ziemi jest niedostępne.

     

maziek

Mam wrażenie, że nad parówką z kopyt i pazurów w plastikowej kiszce, produkowanej w kilometrach na godzinę, próbujesz doznać uniesienia o natężeniu jakiego doświadczył Proust nad magdalenką maczaną w herbacie. Tym się zapycha bebech a nie wzdycha do tego.
Człowiek całe życie próbuje nie wychodzić na większego idiotę niż nim faktycznie jest - i przeważnie to mu się nie udaje (moje, z życia).

Q

#11
W sumie zgodzę się, Cet., że to wina producentów, ale trochę inna, niż wspomnialeś. Wiadomo wszak, że Maślona z Demirskim, chcieli robić adaptację nie tylko b. luźną, ale i współczesną (w sam raz pasującą do parówkowej formuły platformy na N., o ktorej wspomniał maziek), z uzależnioną od smartfona Izką z - metaforycznego lub dosłownego - Wilanowa i gangusem Wokulskim. W takiej formule i język by miał sens, i zachowania bohaterów, i rzucanie dużymi kwotami na kamienicę (bo nie Prus byłby tu odnośnikiem, a Vega zwan Vegatą, i wspominki literata Masy oraz jego kolegów nie tylko po piórze, gdzie nie takie przykłady zastaw się a postaw się opisywano), i wreszcie sam... sensu  brak, z taką formułą w pełni zgodny. Jednak władze platformy - mając w pamięci niedawny sukces serialowego "Lamparta" - uznały, że dekoracje mają być jednak historyczne, co zaowocowało potworkiem, który - przez tę elegancję opakowania - traktujesz przesadnie serio (czego byś pewnie nie robił widząc kuzynkę "Wojny polsko-ruskiej...").

Przy czym można dyskutować o etyczności kręcenia takich adaptacji. O legalności się nie da, bo dzieło Prusa jest w tzw. domenie publicznej, a po przejściu do tejże, to i z "Puchatka" horror zrobili...

ps. Co do kultury i jej antropofagii antropologii... ;)
https://forum.lem.pl/index.php/topic,482.0.html
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki