Pokaż wiadomości
1
Lemosfera / Odp: Solaris - nietypowe wydanie Litewskie
« dnia: Sierpnia 08, 2026, 04:53:26 pm »
Spytalem.EjAja. Taką odpowiedź dostałem:
Zdjęcia przedstawiają litewskie wydanie powieści „Solaris” Stanisława Lema, opublikowane pod nazwiskiem zapisanym w lokalnej formie jako Stanislavas Lemas. Książka ukazała się w popularnej serii wydawniczej poświęconej fantastyce. [1, 2]
## Szczegóły o tym wydaniu:
* Rok wydania: Książka została wydana w 1978 roku.
* Wydawnictwo: Za publikację odpowiadało znane litewskie wydawnictwo Vaga z siedzibą w Wilnie.
* Seria: Tom ukazał się w kultowej serii „Zenitas” (widoczne charakterystyczne logo z rombem na dole okładki), w której publikowano klasykę światowej fantastyki naukowej.
* Format i objętość: Książka liczy 184 strony i została wydana w twardej oprawie. [2]
Na zdjęciu po lewej stronie widać front okładki z geometryczną, pajęczynową grafiką w kolorze niebiesko-białym, a po prawej stronie ujęcie prezentujące grzbiet oraz grubość tego konkretnego egzemplarza.
Jeśli interesują Cię inne zagraniczne wydania Lema lub chcesz poznać historię pierwszego polskiego wydania, daj mi znać, o czym opowiedzieć! [3]
[1] [ https://pl.wikipedia.org/wiki/Solaris_%28powie%C5%9B%C4%87%29 ]
[2] [ https://www.geraknyga.lt/knygu-sarasas/fantastika/soliaris-stanislavas-lemas/ ]
[3] [ https://onebid.pl/pl/ksiazki-i-starodruki-lem-s-solaris-wydanie-pierwsze-warszawa-1961/1330514 ]
Gdy dorzuciłem pytanie "skąd różnica w kolorze okładek?", komunikat brzmiał:
Widoczna na zdjęciach różnica w odcieniu okładek wynika głównie z dwóch niezależnych czynników: istnienia dwóch podwariantów tej oprawy oraz naturalnego starzenia się materiałów. [1]
Oto szczegółowe wyjaśnienie tej różnicy:
## 1. Dwa różne warianty kolorystyczne (Złoty vs Biały grzbiet)
Wydawnictwo Vaga wypuściło tę książkę na rynek w dwóch nieznacznie różniących się wersjach oprawy plastycznej: [1]
* Egzemplarz po lewej posiada złoty (ochrowy) grzbiet oraz napisy na nim wykonane czarną czcionką. Tło samej grafiki frontowej wpada w głębszy, ciemniejszy odcień indygo.
* Egzemplarz po prawej to wariant z całkowicie białym grzbietem (z niebieskimi napisami). Samo tło okładki w tym podwariancie ma jaśniejszy, bardziej lazurowy lub cyjanowy odcień niebieskiego. [1]
## 2. Płłowienie farby i starzenie papieru
Oba egzemplarze pochodzą z 1978 roku i mają już niemal pół wieku. Książki z serii „Zenitas” były drukowane na papierze i kartonie typowym dla bloku wschodniego tamtej epoki. [1, 2, 3]
* Egzemplarz po prawej stronie wyraźnie spędził więcej czasu na półce wystawionej na działanie światła słonecznego (promieni UV).
* Spowodowało to mocne wypłowienie niebieskiego barwnika (stąd jego jaśniejszy, wręcz zmatowiały odcień) oraz zżółknięcie białych elementów, które zmieniły kolor na kremowy.
Jeśli planujesz zakup któregoś egzemplarza do kolekcji i chcesz dowiedzieć się, jak sprawdzić stan zachowania kartek w środku, chętnie podpowiem, na co zwrócić uwagę!
[1] [ https://www.facebook.com/groups/senosknygos/posts/8585954521523386/ ]
[2] [ https://www.geraknyga.lt/knygu-sarasas/fantastika/soliaris-stanislavas-lemas/ ]
[3] [ https://www.geraknyga.lt/knygu-sarasas/fantastika/soliaris-stanislavas-lemas/ ]
I chyba pozostaje wierzyc maszynie na słowo (zwł., że jej tekst zazębia się z hipotezą maźka; wiadomo, że przy znanej niewydolności ówczesnego modelu centralnego planowania, potrzeba bywała matką podobnych wynalazków), bo dostępne dane o jednym tylko wydaniu w ramach tej serii mówią:
http://knygu.landyne.lt/zenitas
https://lt.wikipedia.org/wiki/Zenitas_(knygų_serija)
No chyba, że to by były okladka i obwoluta, bo wydania twardookładkowe - a to się do nich zaliczało - nierzadko obwoluty miewają. Choć EjAj tu oponuje:
Nie, to nie są obwoluty. Cała unikalność i urok serii „Zenitas” polega na tym, że te książki nie miały tradycyjnych papierowych obwolut (zdejmowanych papierowych owijek). [1]
Wszystkie charakterystyczne elementy graficzne były nadrukowane bezpośrednio na twardą oprawę (karton pokryty laminatem lub specjalnym tworzywem, tzw. celofanuotas viršelis).
Oto jak dokładnie wyglądała budowa tych kultowych książek:
## Konstrukcja i detale oprawy
* Brak obwolut: Książki były wydawane w formacie tzw. papierbacku w twardej oprawie – ilustracja, czarna ramka oraz logo serii znajdowały się bezpośrednio na okładce. Chroniło to grafikę przed szybkim zniszczeniem bez potrzeby stosowania delikatnego papieru ochronnego. [2, 3, 4]
* Elementy na okładce frontowej: Centralną część zawsze zajmowała barwna, często abstrakcyjna lub surrealistyczna ilustracja nawiązująca do treści sci-fi. Była ona otoczona grubą, czarną ramką (rzadziej ciemnogranatową lub bordową w późniejszych latach lewicy przez wydawnictwo „Vyturys”).
* Logo serii: Na samej górze lub w rogu okładki znajdowało się charakterystyczne geometryczne logo – stylizowany okrąg z wpisaną w niego gwiazdą (symbolem zenitu) oraz nazwa serii pisana specyficzną, retro-futurystyczną czcionką.
* Grzbiet książki: Jednolity kolorystycznie (najczęściej czarny lub ciemny), z białym lub kontrastowym liternictwem ułatwiającym identyfikację tomu na półce.
Dzięki rezygnacji z papierowych obwolut, które w tamtych czasach łatwo ulegały przedarciu, wiele egzemplarzy z lat 70. i 80. przetrwało do dziś w bardzo dobrym stanie wizualnym.
Jeśli chcesz, możemy sprawdzić, którzy litewscy artyści i graficy odpowiadali za stworzenie tych ikonicznych ilustracji, albo poszukać szczegółów konkretnego tomu (np. oprawy graficznej wybranego dzieła Asimova czy Bradbury'ego).
Nawiasem: przy okazji zauważylem, że w lempeelowej bazie danych mamy zamienione miejscami wydania litewskie wlaśnie, i greckie (a do tego z Iskier zrobiły się "skry"):
https://german.lem.pl/galerie/covers/category/19-solaris
Zdjęcia przedstawiają litewskie wydanie powieści „Solaris” Stanisława Lema, opublikowane pod nazwiskiem zapisanym w lokalnej formie jako Stanislavas Lemas. Książka ukazała się w popularnej serii wydawniczej poświęconej fantastyce. [1, 2]
## Szczegóły o tym wydaniu:
* Rok wydania: Książka została wydana w 1978 roku.
* Wydawnictwo: Za publikację odpowiadało znane litewskie wydawnictwo Vaga z siedzibą w Wilnie.
* Seria: Tom ukazał się w kultowej serii „Zenitas” (widoczne charakterystyczne logo z rombem na dole okładki), w której publikowano klasykę światowej fantastyki naukowej.
* Format i objętość: Książka liczy 184 strony i została wydana w twardej oprawie. [2]
Na zdjęciu po lewej stronie widać front okładki z geometryczną, pajęczynową grafiką w kolorze niebiesko-białym, a po prawej stronie ujęcie prezentujące grzbiet oraz grubość tego konkretnego egzemplarza.
Jeśli interesują Cię inne zagraniczne wydania Lema lub chcesz poznać historię pierwszego polskiego wydania, daj mi znać, o czym opowiedzieć! [3]
[1] [ https://pl.wikipedia.org/wiki/Solaris_%28powie%C5%9B%C4%87%29 ]
[2] [ https://www.geraknyga.lt/knygu-sarasas/fantastika/soliaris-stanislavas-lemas/ ]
[3] [ https://onebid.pl/pl/ksiazki-i-starodruki-lem-s-solaris-wydanie-pierwsze-warszawa-1961/1330514 ]
Gdy dorzuciłem pytanie "skąd różnica w kolorze okładek?", komunikat brzmiał:
Widoczna na zdjęciach różnica w odcieniu okładek wynika głównie z dwóch niezależnych czynników: istnienia dwóch podwariantów tej oprawy oraz naturalnego starzenia się materiałów. [1]
Oto szczegółowe wyjaśnienie tej różnicy:
## 1. Dwa różne warianty kolorystyczne (Złoty vs Biały grzbiet)
Wydawnictwo Vaga wypuściło tę książkę na rynek w dwóch nieznacznie różniących się wersjach oprawy plastycznej: [1]
* Egzemplarz po lewej posiada złoty (ochrowy) grzbiet oraz napisy na nim wykonane czarną czcionką. Tło samej grafiki frontowej wpada w głębszy, ciemniejszy odcień indygo.
* Egzemplarz po prawej to wariant z całkowicie białym grzbietem (z niebieskimi napisami). Samo tło okładki w tym podwariancie ma jaśniejszy, bardziej lazurowy lub cyjanowy odcień niebieskiego. [1]
## 2. Płłowienie farby i starzenie papieru
Oba egzemplarze pochodzą z 1978 roku i mają już niemal pół wieku. Książki z serii „Zenitas” były drukowane na papierze i kartonie typowym dla bloku wschodniego tamtej epoki. [1, 2, 3]
* Egzemplarz po prawej stronie wyraźnie spędził więcej czasu na półce wystawionej na działanie światła słonecznego (promieni UV).
* Spowodowało to mocne wypłowienie niebieskiego barwnika (stąd jego jaśniejszy, wręcz zmatowiały odcień) oraz zżółknięcie białych elementów, które zmieniły kolor na kremowy.
Jeśli planujesz zakup któregoś egzemplarza do kolekcji i chcesz dowiedzieć się, jak sprawdzić stan zachowania kartek w środku, chętnie podpowiem, na co zwrócić uwagę!
[1] [ https://www.facebook.com/groups/senosknygos/posts/8585954521523386/ ]
[2] [ https://www.geraknyga.lt/knygu-sarasas/fantastika/soliaris-stanislavas-lemas/ ]
[3] [ https://www.geraknyga.lt/knygu-sarasas/fantastika/soliaris-stanislavas-lemas/ ]
I chyba pozostaje wierzyc maszynie na słowo (zwł., że jej tekst zazębia się z hipotezą maźka; wiadomo, że przy znanej niewydolności ówczesnego modelu centralnego planowania, potrzeba bywała matką podobnych wynalazków), bo dostępne dane o jednym tylko wydaniu w ramach tej serii mówią:
http://knygu.landyne.lt/zenitas
https://lt.wikipedia.org/wiki/Zenitas_(knygų_serija)
No chyba, że to by były okladka i obwoluta, bo wydania twardookładkowe - a to się do nich zaliczało - nierzadko obwoluty miewają. Choć EjAj tu oponuje:
Nie, to nie są obwoluty. Cała unikalność i urok serii „Zenitas” polega na tym, że te książki nie miały tradycyjnych papierowych obwolut (zdejmowanych papierowych owijek). [1]
Wszystkie charakterystyczne elementy graficzne były nadrukowane bezpośrednio na twardą oprawę (karton pokryty laminatem lub specjalnym tworzywem, tzw. celofanuotas viršelis).
Oto jak dokładnie wyglądała budowa tych kultowych książek:
## Konstrukcja i detale oprawy
* Brak obwolut: Książki były wydawane w formacie tzw. papierbacku w twardej oprawie – ilustracja, czarna ramka oraz logo serii znajdowały się bezpośrednio na okładce. Chroniło to grafikę przed szybkim zniszczeniem bez potrzeby stosowania delikatnego papieru ochronnego. [2, 3, 4]
* Elementy na okładce frontowej: Centralną część zawsze zajmowała barwna, często abstrakcyjna lub surrealistyczna ilustracja nawiązująca do treści sci-fi. Była ona otoczona grubą, czarną ramką (rzadziej ciemnogranatową lub bordową w późniejszych latach lewicy przez wydawnictwo „Vyturys”).
* Logo serii: Na samej górze lub w rogu okładki znajdowało się charakterystyczne geometryczne logo – stylizowany okrąg z wpisaną w niego gwiazdą (symbolem zenitu) oraz nazwa serii pisana specyficzną, retro-futurystyczną czcionką.
* Grzbiet książki: Jednolity kolorystycznie (najczęściej czarny lub ciemny), z białym lub kontrastowym liternictwem ułatwiającym identyfikację tomu na półce.
Dzięki rezygnacji z papierowych obwolut, które w tamtych czasach łatwo ulegały przedarciu, wiele egzemplarzy z lat 70. i 80. przetrwało do dziś w bardzo dobrym stanie wizualnym.
Jeśli chcesz, możemy sprawdzić, którzy litewscy artyści i graficy odpowiadali za stworzenie tych ikonicznych ilustracji, albo poszukać szczegółów konkretnego tomu (np. oprawy graficznej wybranego dzieła Asimova czy Bradbury'ego).
Nawiasem: przy okazji zauważylem, że w lempeelowej bazie danych mamy zamienione miejscami wydania litewskie wlaśnie, i greckie (a do tego z Iskier zrobiły się "skry"):
https://german.lem.pl/galerie/covers/category/19-solaris
Bryan Fuller ujawnia, że Laurence Fishburne o mało w "DSC" Klingona nie zagrał, który tak miał wyglądać: