Autor Wątek: etyka ewolucji  (Przeczytany 11162 razy)

skrzat

  • YaBB Administrator
  • Senior Member
  • *****
  • Wiadomości: 356
  • I love YaBB 1G - SP1!
    • Zobacz profil
etyka ewolucji
« dnia: Czerwiec 18, 2007, 01:52:33 pm »
Czy możecie mi podać jakieś inspiracje? W których książkach Lema, oprócz "Golema XIV", należałoby szukać jego poglądów na temat "etyki ewolucji"

PS. Temat nie jest wyjątkowo na maturę, ale do zaliczenia przedmiotu eko-filozofia na studiach 8-)
« Ostatnia zmiana: Czerwiec 18, 2007, 02:37:13 pm wysłana przez skrzat »

Deckard

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 1505
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #1 dnia: Czerwiec 18, 2007, 02:12:10 pm »
Z pewnością możesz zajrzeć do Summa Technologiae. Jestem akurat w trakcie czytania więc jestem na bieżąco. Lem dużo pisze tutaj o ewolucji biologicznej porównując ją z ewolucją technologiczną. Rozważa także moralność obu ewolucji, a więc jest to w jakiś sposób związane z podaną przez Ciebie etyką.

Lem nie ocenia pozytywnie lub negatywnie ewolucji biologicznej, ponieważ działa ona niezależnie od nas od milionów lat. Carl Sagan powiedziałby w tym momencie coś w stylu: ludzkość pojawiła się zaledwie w ostatniej sekundzie 24-godzinnej tarczy zegara opisującej historię Wszechświata.

Trudno więc oceniać jej moralność zważywszy, że to dopiero my sami zdefiniowaliśmy pojęcie etyki. Nie oznacza, to oczywiście, że samo pojęcie etyki czy też moralności nie leżało już w zbiorze potencjalnych możliwości bioewolucji. Lem zwraca jednakże uwagę na ewolucję technologiczną, która posiada oczywiście wiele cech wspólnych z bioewolucją, ale i trochę różnic. Jedną z podstawowych różnic jest zależność od czynnika ludzkiego, lub innymi słowy od ludzkiej inwencji. Ta z kolei jest czasem bezwiedna i tworząc jakieś przełomowe dzieło nie zdaje sobie sprawy z potencjalnych negatywnych efektów tego odkrycia.
Autor zwraca tutaj uwagę, na obosieczność tworzonej przez człowieka technologii.

Polecam Summę, bo jest tam tego dużo więcej.

CU
Deck
« Ostatnia zmiana: Czerwiec 18, 2007, 02:24:26 pm wysłana przez Deckert »

dzi

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 3114
  • Profesja: Negat Charakter: Neutralny neutralny
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #2 dnia: Czerwiec 18, 2007, 03:24:59 pm »
W kazdej czytanej przezemnie ksiazce Lema bylo na ten temat ;) To typowy Jego konik. I za kazdym razem widze tam to podkreslanie czy tam tlumaczenie ze nie moza, tj. bezsensowna jest ocena moralna "zachowania" "produktow" takiej ewolucji.

This user possesses the following skills:

skrzat

  • YaBB Administrator
  • Senior Member
  • *****
  • Wiadomości: 356
  • I love YaBB 1G - SP1!
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #3 dnia: Czerwiec 18, 2007, 06:18:59 pm »
Cytuj
W kazdej czytanej przezemnie ksiazce Lema bylo na ten temat ;) To typowy Jego konik. I za kazdym razem widze tam to podkreslanie czy tam tlumaczenie ze nie moza, tj. bezsensowna jest ocena moralna "zachowania" "produktow" takiej ewolucji.

Trochę brzmi to jak "wszędzie i nigdzie" ;> Zdaję sobie sprawę, że to był jeden z Lemowskich koników, szczególnie mechanizmy ewolucji, ale o jej etyce chyba (poza wspomnianą "Summą" i "Golemem XIV") expressis verbis się nie wypowiada.

miazo

  • Juror
  • Senior Member
  • *****
  • Wiadomości: 396
  • Ken sent me.
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #4 dnia: Czerwiec 18, 2007, 08:50:47 pm »
A czy przyroda kolebka myślała kiedyś dokładnie,
Po co jej wielkie mamuty? Ani wygląda to ładnie,
Ani z nich skóra na buty.
Nie ma co pytać, koledzy: robiła i tak jej wyszło,
Nikt nie wymyślał specjalnie tego, w czym żyć nam przyszło,
Uprzedzam o tym lojalnie.
[...]


Jacek Kleyff - "Hustawki"

skrzat

  • YaBB Administrator
  • Senior Member
  • *****
  • Wiadomości: 356
  • I love YaBB 1G - SP1!
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #5 dnia: Czerwiec 18, 2007, 11:46:33 pm »
Kilka rzeczy udało mi się znaleźć:

- betryzacja w "Powrocie z gwiazd"
- etykosfera w "Wizji lokalnej"
- oraz Kosmos, który został uporządkowany przez graczy w "Bibliotece XXI wieku"

dzi

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 3114
  • Profesja: Negat Charakter: Neutralny neutralny
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #6 dnia: Czerwiec 19, 2007, 12:40:37 am »
Cytuj
Cytuj
W kazdej czytanej przezemnie ksiazce Lema bylo na ten temat ;) To typowy Jego konik. I za kazdym razem widze tam to podkreslanie czy tam tlumaczenie ze nie moza, tj. bezsensowna jest ocena moralna "zachowania" "produktow" takiej ewolucji.

Trochę brzmi to jak "wszędzie i nigdzie" ;> Zdaję sobie sprawę, że to był jeden z Lemowskich koników, szczególnie mechanizmy ewolucji, ale o jej etyce chyba (poza wspomnianą "Summą" i "Golemem XIV") expressis verbis się nie wypowiada.
Prosi sie o Niezwyciezonego. I to dwie formy, (SPOILER!!!!)









martwe miasto oraz sam glowny bohater.

Zaleznie tez od tego co rozumiec przez "sztuczna" nada sie troche Solaris i ocean jako wytwor i analiza jego zachowan.

Z tego co pamietam sa tam bezposrednie analizy zachowan istot od strony moralnej.

No a w Summie jest rozlozone to na czynniki pierwsze wraz z analiza jak powstaje moralnosc itd ;)

A jeszcze co do Golema to o ile dobrze pamietam to nie byl on ani nikt z jego "rodziny" wytworem ewolucji, przynajmniej w rozumieniu darwinowskim/biologicznym. Tj. ewoluowal ale w innym sensie.
« Ostatnia zmiana: Czerwiec 19, 2007, 12:48:19 am wysłana przez dzi »

This user possesses the following skills:

maziek

  • YaBB Administrator
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 12372
  • zamiast bajek ojciec mi Lema opowiadał...
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #7 dnia: Czerwiec 19, 2007, 07:55:31 am »
Był taki zbiór felietonów SexWars, tam był dużo na te tematy. Głownie w ujęciu makroskopowo-populacyjno-statystycznym, ale zdaje sie że i rozważań filozoficznych nie brakło.

Z kolei w Wizji Lokalnej gdzies na wstępie jest taka urocza scenka, Tichy jest nagabywany przez gazetkę dla dorosłych o udzielenie wywiadu pt. seks w kosmosie, którego wreszcie udziela po zapewnieniu, ze nie zmienią ani jednego słowa - dając długi wykład o bezsensie rozwiązań kanalizacyjno-rozrodczych człowieka i jak to sobie wytłumaczyliśmy, że tak powinno być. Mój ulubiony kawałek ;).
Człowiek całe życie próbuje nie wychodzić na większego idiotę niż nim faktycznie jest - i przeważnie to mu się nie udaje (moje, z życia).

Hoko

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 2737
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #8 dnia: Czerwiec 19, 2007, 03:02:53 pm »
Aneksy do Dialogów  :)

Tylko ja nie bardzo łapię, o co z tą etyką ewolucji chodzi. Ewolucja jest procesem ślepym, więc o jakiejkolwiek etyce czy moralności w tradycyjnym sensie nie może tu być mowy. Dopiero, gdy na mechanizmach ewolucji łapę położy człowiek, można dywagować.

dzi

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 3114
  • Profesja: Negat Charakter: Neutralny neutralny
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #9 dnia: Czerwiec 19, 2007, 04:48:24 pm »
Wlasnie, ja tez domyslnie zrozumialem to jako etyka tworu ewolucji. Chyba.

This user possesses the following skills:

ANIEL-a

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 701
  • a może tak pomóc dzieciakom? kliknij ikonkę IE ;)
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #10 dnia: Czerwiec 19, 2007, 09:10:05 pm »
Biblioteka XXIw  - The World as Holocaust: "galaktyczna gra o "śmierć czy życie" jest grą na nieuczciwych ruletkach"

Można jeszcze użyć Non serviam z Doskonałej próżni, ale to raczej sztuczna ewolucja i powstałe w jej efekcie "byty" rozważają głównie istnienie Boga, nie ewolucję jako taką, ale częściowo się kręci wokół tematu

I jeszcze kapitalny paszkwil na ewolucję, czyli podróż Ijona Tichego (a właściwie sen), w której staramy się o galaktyczne obywatelstwo i okazuje się, że 2 kosmiczne niechluje Ban i Pug złośliwie przyczynili się do naszego powstania wylewając na pustą Ziemię nieco skisłej gleji, jeden zamieszał ją w lewo, a drugi kichnął w nią zasiewając "sakramenckiego ducha" (z pamięci piszę, więc niedosłownie)... ;D Podałabym dokładnie, ale jakieś krasnoludki lemofile wyniosły mi książkę...
« Ostatnia zmiana: Czerwiec 19, 2007, 09:12:07 pm wysłana przez ANIEL-a »

Q

  • YaBB Moderator
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 13761
  • Jego Induktywność
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #11 dnia: Sierpień 16, 2007, 02:34:54 pm »
Cytuj
Trudno więc oceniać jej moralność zważywszy, że to dopiero my sami zdefiniowaliśmy pojęcie etyki.

Rzekłbym inaczej. Etyka sama jest produktem ewolucji, a systemy etyczne i światopoglądowe też ścierają się w darwinowskiej walce o byt.

Nie znaczy to oczywiście, że etyka nie jest potrzebna. Powstała wszak jako produkt ewolucji mający nam ułatwiać zaadaptowanie się do środowiska.

Z drugiej strony jednak Mistrz zastanawiał się, czy wstąpiwszy kiedyś na ścieżkę autoewolucji i zmieniajac to co natura ukształtowała, nie powinniśmy też zmieniać zasad kulturowych (wiec i etycznych), które też w sposób naturalny (a więc ślepy i przypadkowy) wyewoluowały w ludzkich społeczeństwach. Stąd owo włożone w usta Kloppera zdanie "Precz z kulturą, wiwat autokreacja!"
« Ostatnia zmiana: Sierpień 16, 2007, 02:36:18 pm wysłana przez Q »
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki

dzi

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 3114
  • Profesja: Negat Charakter: Neutralny neutralny
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #12 dnia: Sierpień 16, 2007, 03:25:48 pm »
Zastanawiajac sie dalej widze to, ze Lemowi jednak pozostala ta milosc do idei komunizmu a dokladniej fascynacja sterowaniem duzymi rzeczami (od gospodarek poczynajac). Problem jest jeden: nikt nie jest w stanie ogarnac tak duzych systemow. Wiec w praktyce okazuje sie ze latwiej jest robic autoregulatory na zasadzie sprzezen i ogranicznikow (jak wolny rynek) niz sterowac recznie. Stawiam ze tak samo bedzie musialo byc z kreacja kultur. Ale stawiam rowniez ze trafi sie za milion lat jakis nowy Marks i tez z reki zrobi sobie etyke i bedzie nowy, miliardowy holocaust ;)
« Ostatnia zmiana: Sierpień 16, 2007, 03:26:36 pm wysłana przez dzi »

This user possesses the following skills:

Q

  • YaBB Moderator
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 13761
  • Jego Induktywność
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #13 dnia: Sierpień 16, 2007, 04:21:30 pm »
Co do sterowania dużymi rzeczami, to sądzę, że z Teorii Chaosu wykluje się jakoś Teoria Złożoności i sterowanie to nie będzie dokonywało sie juz na oślep w stylu osławionego "centralnego planowania" (którego niemożność Lem przedstawił dawno temu, w "Dialogach").

Słusznie wszak zauważył Arthur C. Clarke, że jedyną metodą sprawdzenia co jest możliwe jest próba robienia rzeczy niemożliwych  (inna rzecz, że w dziedzinach społecznych takie próby zwykle morzem krwi sie kończyły).
« Ostatnia zmiana: Sierpień 16, 2007, 04:22:55 pm wysłana przez Q »
"Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach" - Marek Baraniecki

dzi

  • Juror
  • God Member
  • *****
  • Wiadomości: 3114
  • Profesja: Negat Charakter: Neutralny neutralny
    • Zobacz profil
Re: etyka ewolucji
« Odpowiedź #14 dnia: Sierpień 16, 2007, 06:38:27 pm »
Fakt ze znamy zasady dzialania gieldy czy gospodarki czy pogody nie znaczy ze umiemy wszystko przewidywac. Nie umiemy bo jest za duzo danych. Tym bardziej za duzo bedzie jesli elementy stana sie mniejsze (jak rozumiem o to Ci chodzi).

This user possesses the following skills: